İlk elektronik devrem

Ortaokula başladığımda  elfeneri ampülüm,  elektrikli kapı zilim ve pillerim vardı. Sonradan bir tane de teyp motorum oldu. Elektrik devrelerine ilgim ilkokulda fen bilgisi kitabında yer alan elektrik deneyleri ile başladı.

Gazetede bazen tam sayfa, bazen de yarım sayfa yer kaplayan ve nerede ise her gün karşıma çıkan  "Yaşınız ve mesleğiniz ne olursa olsun, evinizde kendi kendinize radyoculuk" başlıklı reklam beynimi kemiriyordu.

Reklamda, altı ciltlik ana kitabın yanında radyo ve amplifikatör şemalarının bulunduğu mini bir kitap ve daha adlarını hatırlayamadığım bir kaç kitabı da hediye olarak göndereceklerini yazıyordu.

Fakat bu setin fiyatı bir çocuğun satın alamayacağı kadar da yüksekti.  Babama danışmadan, söylemeden kendi başıma sipariş verdim. O tarihlerde gazetedeki formu doldurup zarfa koyup posta ile yollamak yetiyordu.

Bir gün postacı kapımızı çaldı ve paket geldiğine dair kağıt uzattı. Sağolsun babam kitap setinin parasını ödedi ve kitaplarımı teslim aldım. Kendisinden izin almadan böyle bir şeye girişmeme ses dahi etmedi.

İlk cildi hızlıca okumaya başladım. Bilmediğim ne çok şey varmış. İlk kez direnç ve kondansatör diye malzeme olduğunu öğrendim. Silisyum ve germanyum atomlarına katılan diğer atomlarla yapılan P ve N maddesi ve ardından PN jonksiyonundan, diyoddan transistörden bahsediyordu. Yarı-iletken kavramı kafama oturmuş ve transistör ve diyod kafamda şekillenmişti.

İşin garibi ortaokulda olmama rağmen yazılanları anlıyordum. Kitaplar gerçekten işin ehli tarafından yazılmıştı. İşin ehli derken sadece konuya hakim değil öğretmeyi de bilen anlamında  demek istiyorum.

Ciltler ilerledikçe anlaşılması zorlaşmaya başlasa da tüm ciltleri atlamadan okudum. Artık bu kitaplar rehberim olmuştu. Dönüp dönüp okuyor okudukça kafamdaki sorular çözülüyordu.

Artık radyo yapmak istiyordum. Şemalarım da vardı. Fakat tek bir elektronik malzemem dahi yoktu. Üstelik bir radyo şemasına bakarak devreyi kurarken nereden başlanacağını da bilemiyordum. Bir gün ürkek adımlarla bir radyo tamircisine gidip bu soruyu sordum. Mürekep yalamış birisi olmalı ki mesela RF katından başlayabilir ya da hoparlör tarafından başlayabilirsin dedi. Hoparlör tarafından başlarsan devreleri tek tek deneme şansın da olur dediğinde cevap çok hoşuma gitmişti.

Rahmetli babam bana bir tabanca havya bir tane de avometre aldı. O zamanlar digital cihazlar yoktu. Rus malı, kocaman kadranı olan ibreli bir avometrem vardı.

Bir gün amatör radyo tamirciliği yapan dayımın evine gittim. Zamanında radyo tamircisinde kısa bir süre çırak olarak çalışmış. Reçel kavanozları içinde bir sürü malzemesi vardı. Şemaların olduğu kitabımı da götürdüm. Kitap onun da çok ilgisini çekti.

Sayfaların birisinde tek transistörle radyo yayını bozucu şemasını yapmaya karar verdik.

Küçücük bir delikli pertinaks üzerine devreyi kurduk. Tek transistörlü osilatörün bobini de kitapta anlatıldığı gibi kendimiz sardık.

Adaptörle beslemesini verdik ve radyoda istasyon aramaya başladık. Bir yerde kuvvetli bir vınıltı duyduk. Kurduğumuz devrenin beslemesini kesince vınıltı da kesiliyordu. Radyo ve devremiz arasında kablo bile yoktu. Devremiz radyoyu havadan bozuyordu.

Ben tamam zaten çocuktum ama dayım da çocuklar gibi sevindi.

O gün devre şemasına baka baka nasıl devre kurulur sorusunun cevabını öğrenmiş oldum. Dayım yaptığımız devreyi  hediye etmiş ve uzun yıllar onu gözüm gibi saklamıştım.

Fikret dayım elektronik mesleğine yönelmemde kilit rol oynamıştır.

Tabiki  annemin dayısının oğlunun elektronik okuyor olması ve bana öğrettiği f=\frac{1}{2\pi\sqrt{LC}} bağıntısı da elektroniği daha derinden öğrenme isteği uyandıran bir başka yakınımdı.

Fakat bu formül nasıl bulunmuş soruma kem küm edip alimler, bilimadamları bulmuş işte, orasını bilemem cevabını, elektronik okuyan birisine o zaman bile yakıştıramamıştım.

O yaşlarda bisikletimin far lambasının kablosuna kapı zilini taktığımda lamba yanarken zilin hiç çalmıyor olması çok garibime gitmiş ve uzun yıllar da sebebini anlayamamıştım.

Bu yazı 3- Elektronik, 7- Matematik, 9- Hikayeler - Anılar kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.