Elektronik işlerinde kullanmak için nasıl bir mercek almalıyız?

Kartal gibi gören, çiplerin üstündeki minicik yazıları okuyabilen gözleriniz, maalesef 40'lı yaşlara ulaşıldığında ciddi görüş sorunları ile karşı karşıya geliyor.

Sonuçta ben bir mühendisim, yazdıklarımı okuyun ama göz doktorunuzun önerilerini dikkate alın.

40'lı yaşlarımda dip paketteki çiplerin yazılarını zar zor okumaya başladığımda doktorum ilk yakın gözlüğümü verdi.

Fakat yıllar geçtikçe gözlük yetmemeye başladı ve çeşit çeşit mercekler almaya başladım. Baktım olmuyor bilgisayara bağlanan mikroskopları da denedim.

Bu vesileyle dostum Sinan Bey'in hediye ettiği mikroskop için teşekkürlerimi sunarım.

usbmikroskop

Fakat bunların hiç birisi işime yaramıyordu.  Tamam ayarları yapıldığında görmek istediğiniz nesneyi kocaman ve pırıl pırıl gösteriyor fakat, havya kullanmak istediğinizde havya görüntüde çok hızlı hareket ediyor, derinlik hissinin kaybolmasından dolayı havyanın ucu istediğiniz pozisyona kolayca getirilemiyor, elinizdeki küçük titremeler görüntüde büyük değişimlere neden oluyordu.

Üç boyut, nesneye farklı açılardan bakan iki ayrı göz sayesinde oluyor.  Mikroskopun bilgisayar ekranındaki düzlemsel görüntüsünde derinlik hissi kaybolur.

Ne demek istediğimi anlamak için iki kalemin sivri uçlarını birbirine dokundurmaya çalışın. Sonra aynı işlemi bir gözünüz kapalıyken yapmayı deneyin.

akrobatmercek

Elle tutulan mercekler bir elinizi atıl duruma getirdiğinden işe yaramıyordu. Masaya monte edilen akrobat mercekler en azından ellerinizi serbest bırakıyor olsa da mikroskopta bahsettiğim derinlik hissi kaybı hala sorun olmaya devam ediyordu. Neler denemedim neler. Fotokopi makinelerinden çıkan mercekler, pul kolleksiyoncularının kullandığı büyüteçler, dürbünden çıkma mercekler vs vs.

Sapkabuyutec

En fazla memnun olduğum optik alet, şapka tipi giyilen mercekler oldu. Bunlar iki gözle iki ayrı açıdan bakışa izin verdiğinden derinlik hissi elde edilebiliyordu, ancak kalitesiz yapılarından dolayı başımı sıkıyor elimle ayarlayıp sabitlediğim mercek kolayca konum değiştirdiği için zorluk çıkartıyordu. Üstelik plastik mercekleri kısa zamanda  matlaşıyor, çiziliyordu.

Bu soruna bir çözüm bulmalıydım çünkü artık SMD malzemelerle çalışmam imkansız hale gelmişti.

Nihayetinde diş doktorlarının kullandığı optical loupes olarak isimlendirilen gözlüğün üzerine monte edilen mercekleri araştırmaya başladım.

Önceleri Aliexpress'deki ucuz ürünlere bakındım.  Fakat profesyonel ürünler satan bir bayii onlar çöp dedi.

Bu yüzden ona güvendim ve hiç sipariş bile vermedim. Az çok ne demek istediğini kafamda hayal edebiliyordum.  (Ayar vidalarının kolayca gevşemesi, merceklerin oynaması  vs)

Dişçiler için mercek seçiminden bahseden bir iki site buldum.  Neyse o link senin bu link benim  gezerken  aşağıdaki ürüne ulaştım.

Ad014_dental_loupes.._._.654_large

Satıcının linki: https://www.adae.store/collections/dental-loups/products/ad0014-dental-loupes-with-led-and-battery

Siteye girer girmez köşede bir yazışma kutucuğu çıkıyor ve bir görevli ile online yazışabiliyorsunuz. Meseleğimden, yaşımdan ve sorunumdan bahsettim. Aliexpress'te satılan ucuz merceklerle kıyaslandığında neden sizin ürünleriniz çok pahalı, ürünlerinizin ne farkı var diye sordum.

Sorularıma tek tek cevap verdi. Merceklerin kaplamalı olduğundan falan bahsetti. Daha pahalı modellerinin farkını sorduğumda onları size önermem mühendis iseniz ADO14 modelini alın paranız cebinizde kalsın dedi Zira sorduğum model 200$ daha pahalıydı.

Bu cevabından etkilendim ve siparişimi verdim. Ürün elime ulaştığında youtube ve facebook sayfamdan da incelemelerimi video olarak da yayınlayacağım.

Neyse araştırmalarım sonunda bazı optik bilgilere ulaştım. Genel anlamda merceklerin bazı teknik özelliklerinden bahsetmek istiyorum.

Aşağıdaki resimdeki  bazı parametreler görülüyor.

mercek

Resimdeki büyüklüklerin anlamları:

Working distance: Nesne ile gözünüz arasındaki mesafe. Bu mesafe büyük olmalı ki havya vs kullanabilelim.

Depth of field: Diyelimki pcbyi bir yükseltinin üstüne koyduk. PCByi ve uzerindeki elektronik malzemeleri pırıl pırıl görüyoruz.

PCBnin üstünde durduğu yükseltinin daha aşağılarında SMD malzemelerimiz var ve cımbızla onları yakalayıp pcb üstüne koyacağız. İşte depth of field mesafesi baktığımız objeden daha ileride yada daha gerideki nesnelerin de net göründüğü mesafeyi anlatıyor. Mesela cımbızla tuttuğunuz malzemeyi pcb nin üstünde 3 cm yukarıda tuttunuz smd malzemeyi de net olarak görme açısından bu parametre çok önemli. Aksi halde pcb net, cımbızımızın ucundaki malzeme fokus probleminden dolayı bulanık olacaktır.

Field of view: Bakılan nesnede ne kadar geniş bir alanı gördüğümüze ait bir parametredir. Bu değer ne kadar büyükse o kadar çok şey görürüz aksi halde başımızı sık sık oynatmamız gerekir.

Mesela PCB yüzeyine bakıyoruz 5..10 malzemeyi görüyoruz. Ama 10...20 malzemeyi görmek bizim için daha iyidir.

Diyoptiri  ile büyütme arasındaki bağıntı

Diyoptiri merceğin eğriliğini ifade ediyor. Diyoptiri arttıkça mercek kalınlaşıyor. Eğrilik arttıkça nesne daha büyük görünüyor.

Mercegin gucu = 1 + (Diyoptiri/4) ile hesaplanıyor.

Örneğin 6 diyoptiri mercek 1+ 6/4 = 10/4 = 2.5 gücünde demek. 2.5x diye geçiyor.

8 diyoptiri mercek ise 1 + 8/4 = 3x demek.

2.5x ne demek 3x ne demek?

Bunun 1 eksiğini 100 ile çarparsak yüzde olarak nesnenin görüntüsünün  nesneden ne kadar büyük olduğunu belirtiyor.

Mesela 2.5x icin (2.5 - 1)*100 = 150 %150  büyük gösteriyor. (1.5 kat)
3x icin (3-1)*100 = 200  %200 büyük gösteriyor. (2 kat)

Bu değer ne kadar büyükse o kadar iyidir diye düşünebiliriz fakat bu değer büyüdüğünde en tepedeki büyüklükler kötü yönde değişiyor.

Çok büyüten mercekle iyi bir görüş elde edebilmek icin gözünüzle nesneye  bir kaç cm kadar mesafeden bakmanız gerekebiliyor.

Malesef hem büyütme iyi olsun hem görüş mesafesi uzak olsun hem göruş çapı büyük olsun olmuyormuş.

Şimdilik bu kadar. Aşağıda görülen merceğin teknik özelliklerini de aşağıda veriyorum.

Basic features

Ultra-lightweight : 75g.
Material: ABS plastic / PVC leather.
Lens Material: HD optical multicoated glass.
Wide range of working distance 320mm-420mm.
Depth of field: 2.5X (90mm) 3.5X (80mm).
Vision: 2.5X (100mm) 3.5X (60mm).
A large field of view, long depth of field with high-resolution HD optical multicoated glass.
Basic functions: Bi-directional adjustment IPD, manual focus
New generation: The loupes and LED light can be used with your own eyeglasses frame as well.
Light source: highly-bright LED light with adjustable brightness.
The power of LED bulb: 3W.
Charging time: 5 hours.
Light intensity: 15000,40000LUX.
Battery life after a full charge: ~4 hours.
battery weight: 100g.
Charge voltage: AC110V/240V/50-60Hz.

Packing list 

Loupes 1 pc.
Battery 1pc.
LED headlight with LED filter 1pc.
Glasses wiping cloth 1pc.
Screwdriver 1pc.
Battery charger 1pc .
headband 1 pc.
Aluminum box 1pc.
LED filter and side shield (Optional).

Konuyu uzattığımı düşünenler olabilir ama 50'li yaşlara geldiğinizde bu başlığa tekrar tekrar bakacağınızdan eminim.

Umarım o yaşlara geldiğinizde daha teknolojik ürünler çıkar.

Bu yazı 2- Arm ve Asm kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.