Bu işlerle uğrasmayın, gavur işi bunlar.

Rahmetli dayım (Mehmet Akpolat) T.C.'nin ilk teknik öğretmenlerindendi. Yüksek Teknik Öğretmen okulundan mezun olur olmaz aynı okulda kendinden sonraki nesilleri yetiştirmek üzere hoca olarak atanmış.

Bilmeyenler için kısa bir hatırlatma yapayım;

Eskiden sanat okulları vardı (Erkek Sanat Okulu) sonradan meslek liseleri adını aldı, şimdilerde ne diyorlar bilmiyorum. Sanat okullarında öğretmenlik yapacaklar ise üniversite eğitimi olarak Yüksek Teknik Öğretmen Okuluna giderlerdi. Şimdilerde bu okulun da adı değişti.

Neyse;

Dayım yaşadığı dönemleri anlatır zevkle dinlerdim.  Aşağıdaki yazım da rahmetli dayımın anlattıklarından...  Tahminen 1920 li yıllarda doğmuş olmalı.  Çocukluk/gençlik dönemi savaşa denk gelmiş. (Bu yazıda geçen olayları/mekanları İstanbul'da değil de Anadolu olarak düşünün. Anadolu'nun köyleri kasabaları. Biraz araştırınca İstanbul'un teknik anlamda Osmanlı döneminde de diğer şehirlere kıyasla çok daha iyi konumda olduğunu gördüm.)

Marangozluk, demircilik, camcılık, kuyumculuk vs vs tüm zanaatkarlık gerektiren işlerle ya Rum kökenli vatandaşlarımız ya Ermeni kökenli vatandaşlarımız ya da Yahudi kökenli vatandaşlarımız ilgilenirmiş.

Halk, çocuklarının bu işlerle uğraşmasını istemez bu tip işlerden utanç duyarlarmış. Çünkü bu işler gavur işi olarak görürlermiş. Zaten adı geçen vatandaşlarımız da bu işler gavur işi deyip ilgilenmek isteyenleri daha baştan soğuturmuş.

Osmanlının son dönemlerinde tek tük  sanat okulu varmış. Galiba ilk sanat okulu İstanbuldaymış. Padişahlarımızdan birisi ön ayak olmuş.

Ne zaman 2. Dünya savaşı başlamış halk/devlet bu savaşın bileklerin/kasların savaşı değil teknolojilerin teknik güçlerin savaşı olduğunu anlamış.  Tekniğin önemi anlaşılmış ve Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte ülkede mantar gibi sanat okulları açılmaya başlanmış.

Tabi ki o dönemde ne teknik öğretmen ne de eğitilecek talebe varmış.

Hükümet polis teşkilatına talimat vermiş, gidin kahvehaneleri basın eli yüzü düzgün bir şeyler vaadeden gençleri toplayın öğrenci kaydını yaptırın.

Gerçekte de kahvelerden bir sürü genç toplanmış. Fakat aileler fakir paraları yok. Devlet yatılı okullar açmış parasız okutmuş bu çocukları.

Devlet, öğretmen işini de fabrikalarda bulduğu eli alet tutan usta, usta başı ne varsa  yarım mesai okulda, yarım mesai fabrikada çalışacak  şekilde çözmüşler.

Dayım da fakir bir ailenin çocuğu olarak Ankara'da yatılı okumuş Yüksek Teknik Öğretmen okulundan mezun olur olmaz gitme burada hoca olarak kal teklifini kabul ederek T.C'nin  ilk Teknik öğretmenlerden birisi olmuş. Yanlış hatırlamıyorsam Yüksek Teknik Öğretmen Okulunda Teknik Üniversiteden hocalar da gelir hatta Alman hocalarımız da vardı dediğini hatırlıyorum. (Yanlış da hatırlıyor olabilirim)

Hikaye böyle devam ediyor.

Bu hikayeyi teknik işlerin gavur işi söylemleri ile teknikle tanışmamızın geciktirilmesinden dolayı anlattım.

Yıllardır ama yıllardır benzer bir söylem de "bu iş Çin'de çok ucuza yapılıyor ne gerek var burda imal etmeye" söylemi ile imalat geciktirilmekte.

Evet Çin'de üretim ucuz. Fakat Çin'deki bir virüs Çin'i sarstı ve bugünlerde bir PCB ürettirmek bile mesele halini aldı.

Bizde üretim pahalı, pertinaxlar Çin'den geliyormuş Çinle rekabet edilemezmiş.

Pertinax denen malzeme o kadar basit bir şey ki sanayide polyester ustalarına bir miktar yatırım yapılsa onlar bile seri üretim yapabilir.

Cam elyafından yapılmış kumaşı  ger ve polyester ile ıslat. Üzerine bir cam elyafı kumas daha ger onu da ıslat. İstenen kalınlığa ulaşıncaya kadar bu işlemi tekrarla ve en üste de bir  yüzeyi kimyasal olarak aşındırılıp pütürlü hale getirilmiş bakır folyoyu ıslak elyafın üstüne gergince koy ve presle ve kurut.

Herhalde böyle bir şeydir. Değilse de öğrenir yaparız.

Ama olmaz bu işler gavur işi, Çin işi. Bizler yapmamalıyız.

Sanat okullarının tarihi vs konularda okumak isterseniz.

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/610672

https://www.pegem.net/dosyalar/dokuman/132235-20120423132857-aysin-4.pdf

Bu yazı 9- Hikayeler - Anılar kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.